Артка

Орозо айынын акыркы 10 күндүгү

Рубрика: Статьи / Автор: admin / 06.06.2018

Мына жакында эле дилибизди кубанычка бөлөп кирип келген айлардын султаны болгон Рамазан айынын көбү кетип азы калды. Рамазандын биринчи он күндүгү делинген «Раxмат-Ырайым» жана экинчи он күндүгү «Магфират-Кечирим» ирмемдерин өткөрүп «Тозок отунан азат кылчу» соңку он күндүккө жетип келдик. Ушул ыйык жана артыкчылык учурдан мүмкүнчүлүк болушунча өнүмдүү пайдаланып соопторго ээ болуп жаткан диндеш бир туугандарыбызга соңку он күндүктүн өзүнчө өзгөчөлүктөрү жана артыкчылыктары жөнүндө маалымат бермекчибиз.

Рамазан айынын соңку он күндүгүнүн артыкчылыктары оболку күндүктөрдөн кем эмес. Бул күндөрдө мусулмандар Аллаxтын мээрими жана ырайымы менен тозок отунан кутулуу мүмкүнчүлүгүнө ээ болушат. Бул жөнүндө Салмани Фарсий (р.а.) ден риваят кылынган xадисте Пайгамбар с.а.в. мындай деген: «Анын (Рамазандын) башы раxмат, ортосу магфират, акыры тозок отунан кутулуу болгон ай…» (Байxакий риваяты). Ушул xадиске көрө мусулмандар мына ушундай артыкчылыктуу мүнөттөрдү канимет билип, акырет азыгын камдоого жана өздөрүн тозок отунан сактоого кайрат кылуусу зарыл.

Бул айдын акыркы он күндүгүндө бир кечеси миң айлык ибадаттын сообуна тең болуучу «Кадыр түн» бар. Биз мусулмандар ушул түндү Рамазандын соңку он күндүгүнөн табышыбыз мүмкүндүгү жөнүндө өтө көп xадистер келген. Имам Байxакий жана Ибну Абу Хатимдер кылган риваятта төмөнкүлөр айтылат:

«Пайгамбар с.а.в. Бани Исраилден бир кишини эскерди. Ал адам Аллаxтын жолунда миң ай курал көтөрүп душмандар менен салгылашкан экен.

Мусулмандар мындан аябай таң калышты. Ошондо Аллаx таала Кадыр түндү түшүрүп берди. Ал миң айдан жакшыраак. Бул алардын (Муxаммад с.а.в.дын үммөттөрү) өмүрү кыска болгондугу үчүн берилген белек болчу. Андыктан ушул түн менен аларга жетип алышсын. Чындыгында, алардан озуп да кетишти».

Ибн Аббас р.а.дан риваят: «Кадыр түндү Рамазандын акыркы онунан (кечесинде) издегиле: тогуз түн калганда, жети түн калганда, беш түн калганда», деп айтты. (Үчөө риваят кылган)

Демек «Кадыр түн»дү Рамазандын соңку он күндүгүндө токтоосуз ибадаттарыбыз менен табууга умтулуубуз керек экен.

Мына ушундай сооптору түгөнбөс амалдардан дагы бири бул-Рамазан айынын соңку он күндүгүндө «эътикаф»ка отуруу. Пайгамбар с.а.в. Рамазан айында эътикафка отурууну адат кылган. Бул жөнүндө Айша р.а. энебиз мындай дейт: «Пайгамбар с.а.в. качан акыркы он күндүк кирсе, белин бекем бууп, түндү тирилтчү жана үй-бүлөсүн да ойготчу». (Бешөө риваят кылган)

Дагы ошол энебизден риваят кылынат: «Пайгамбар с.а.в. Рамазандын акыркы он күнүндө эътикафка олтурчу жана:

«Кадыр түндү Рамазандын акыркы ондугунан издегиле», деп айтчу. (Эки шайx жана Термизий риваят кылган)

Ушул сүннөт амал Кадыр түнгө байланыштуу экендиги мына ушул xадистен маалым болот. Адамдар эътикафка олтурууда Аллаxтын кечирими жана ыраазылыгын талап кылуу менен бирге «Кадыр түн»дү табуудан да үмүттүү болушат. Ушул орунда «эътикаф» өзү эмне деген суроого жооп бере кетели.

«Эътикаф» сөзүнүн сөздүктөгү мааниси «бир ишке катуу берилүү, бир нерсени өзүнө милдет кылып алуу» маанилерин билдирет. Шариятта болсо бир мусулмандын маалым бир убакыт мечиттен чыкпай Аллаxтын ыраазылыгын табуу жана соопко ээ болуу үмүтүндө ибадат менен алек болуу. Эътикафка олтурган киши дүйнөлүк иштер жана көйгөйлөрдү унутат. Өзүнүн жекелик инсандык кажети-даарат жана гусул үчүн гана мечиттен чыгуусу мүмкүн. Жадагалса жеп-ичүү сыяктуу кажеттерин да мечиттин тазалыгына зыян келтирбеген абалда адеп менен олтурган жеринде амалга ашырат.

Айша р.а.дан риваят кылынат:

«Пайгамбар с.а.в. качан эътикафка олтурса инсандык кажеттен башка нерсе үчүн мечиттен чыкчу эмес». (Имам Малик риваят кылган)

Атактуу саxаба Абу Хурайра р.а. мындай дейт:

«Пайгамбар с.а.в. ар бир Рамазанда он күн эътикафка олтурчу. Дүйнөдөн өтөөр жылы жыйырма күн эътикафка олтурган». (Буxарий жана Абу Давуд риваяты)

Жогоруда келтирилген риваят жана xадистерден улам Рамазан айынын артыкчылыктуу он күндүгү жөнүндө аз болсо да маалымат бере алдык, деген үмүттөбүз. Баарыбыз ушундай улуу жана ыйык күндөрдө ибадат жана жакшы амалдарыбызды көбөйтүп, күнөөлөрдөн тазаланып алууга аракет кылабыз деп ойлойбуз. Аллаx баарыбыздын аткарып жаткан ибадаттарыбызды мол-мол сооптору менен сыйласын. Аамийн!